|
Co to jest zaćma
Zaćma jest to zmętnienie
soczewki oka, które w różnym stopniu może upośledzać ostrość
widzenia.
W prawidłowym
oku soczewka jest całkowicie przeźroczysta i wpadające do oka
promienie świetlne, nie
napotykając żadnej przeszkody docierają do siatkówki - powstaje w
ten sposób wyraźny obraz obserwowanego przedmiotu. Pojawiające się
zmętnienia stanowią przeszkodę dla prawidłowego widzenia. Sytuację
taką można porównać do patrzenia przez mocno zabrudzoną szybę.
Pierwsze objawy zaćmy:
Pierwszym objawem zaćmy może
być widzenie "jak przez mgłę"- niektóre osoby zaczynają wtedy :często
przecierać swoje okulary, sądząc, że przyczyną są brudne szkła.
Sygnałem świadczącym o początkach zaćmy może być też konieczność
częstej zmiany okularów, lub problemy z dobraniem odpowiedniej
korekcji. W miarę postępu zaćmy pogarsza się ostrość widzenia z
daleka i z bliska niemożliwy do całkowitego skorygowania okularami.
Występować może zjawisko olśnienia, szczególnie uciążliwe przy
prowadzeniu samochodu nocą, a także efekt zdwojenia konturów obrazu.
Pewne odmiany zaćmy starczej mogą początkowo poprawiać widzenie z
bliska powodując, że pacjent zaczyna czytać bez okularów, których
dotąd używał z powodu starczowzroczności. Pogłębianie się zmętnienia
soczewki uniemożliwia jednak po pewnym czasie również widzenie do
bliska. W skrajnych przypadkach, kiedy soczewka całkowicie
zmętnieje, następuje znaczne upośledzenie widzenia - widać najwyżej
kontury dużych przedmiotów. Chory na zaćmę, często w pełni sił
rezygnuje z pracy zawodowej, wyłącza się z życia towarzyskiego...-
przyczyna powstawania zaćmy:
Do dziś dnia naukowcy tak naprawdę nie poznali jeszcze przyczyny
tworzenia się zaćmy. Wiadomo, że przewlekły stan zapalny wnętrza
oka, uraz oka, czy cukrzyca, a także promieniowanie jonizujące lub
podczerwone (wysokie temperatury) mogą doprowadzić do jej powstania,
ale dlaczego rozwija się tak zwana starcza zaćma - nie wiadomo.
Metody leczenia zaćmy
Aktualnie nie istnieje żaden
lek zapobiegający lub leczący zaćmę. Jeśli dojdzie do rozwinięcia
się choroby
to jedyną metodą przywrócenia prawidłowego widzenia jest
chirurgiczne usunięcie zaćmy. FAKOEMULSYFIKACJA ZAĆMY
Używając tylko znieczulenia powierzchownego (krople do oczu).,
wykonuje się cięcie schodkowe w twardówce (biała część oka) lub w
rąbku rogówki (miejsce połączenia rogówki z twardówką). Następnie
wykonuje się otwór w torebce soczewki i zaćma zostaje rozbita na
mikroskopijne kawałeczki przy użyciu ultradźwięków
i delikatnie
wyssana z oka. Aby zastąpić usuniętą soczewkę, wszczepia się do
pozostawionej torebki sztuczną soczewkę wewnątrzgałkową, najlepiej
miękką - zwijalną (wówczas nie trzeba poszerzać rany operacyjnej).
Dzięki zastosowaniu cięcia schodkowego rana operacyjna zamknie się
szczelnie sama pod wpływem ciśnienia wewnątrzgałkowego operowanego
oka.
ZEWNĄTRZTOREBKOWE USUNIĘCIE ZAĆMY
Ta metoda różni się od fakoemulsyfikacji przede wszystkim
koniecznością wykonania bardzo dużego cięcia, gdyż większa część
soczewki zostaje usunięta w całości w sposób mechaniczny. Ranę
operacyjną zamyka się szwami, które przeważnie zostają zdjęte po 3
-6 miesięcy po zabiegu.
Zaletami fakoemulsyfikacji w porównaniu z klasycznym
zewnątrztorebkowym usunięciem zaćmy są:
- szybsze gojenie się rany (małe cięcie, nie wymagające założenia
szwów)
- krótsza rekonwalescencja
- wczesna stabilizacja widzenia z mniejszą możliwością wystąpienia
astygmatyzmu pooperacyjnego
Jednak w pojedynczych przypadkach bezpieczniejsze dla pacjenta jest
wykonanie zewnątrztorebkowego usunięcia zaćmy.
Klasyfikacja do zabiegu
O tym kiedy operować zaćmę,
decyduje pacjent wspólnie z lekarzem. Obecnie nie ma konieczności
oczekiwania, aż zaćma całkowicie dojrzeje. Decyzję należy podjąć,
kiedy zaćma prowadzi do zaburzenia dotychczasowego trybu życia,
przeszkadza w codziennych czynnościach lub pracy.
Przeprowadzenie pełnej diagnostyki okulistycznej pozwala przede
wszystkim potwierdzić rozpoznanie i ocenić zaawansowanie zmian
chorobowych, jak również obliczyć moc soczewki, która zostanie
wszczepiona. Badanie przedoperacyjne powinno także określić stopień
przewidywanej poprawy jakości widzenia, który uzależniony jest nie
tylko od przezroczystości soczewki, ale także od obecności
dodatkowych zaburzeń narządu wzroku - schorzeń
rogówki, ciała szklistego, siatkówki.
Powody operacyjnego leczenia zaćmy związanej z wiekiem mogą być
następujące:
- Poprawa ostrości wzroku - najpopularniejszy powód usunięcia zaćmy.
- Wskazania medyczne - dotyczą sytuacji niekorzystnego wpływu zaćmy
na stan oka(jeśli np. utrudnia ona
leczenie innych schorzeń).
- Wskazania kosmetyczne - usunięcie zaćmy w oku niewidzącym w celu
uzyskania czarnej źrenicy.
Po przeprowadzonej kwalifikacji ustalany jest termin zabiegu.
Przygotowanie do zabiegu
1. Zaświadczenie od
stomatologa i laryngologa o braku ognisk zapalnych.
2. Badania laboratoryjne (skierowanie na te badania może wystawić
lekarz Podstawowej Opieki Zdrowotnej):
- OB, morfologia krwi,
- Badanie ogólne moczu
- Czas krwawienia i krzepnięcia (lub APTT)
Badania takie ważne są jeden miesiąc
3. EKG.
4. Informację od lekarza internisty (rodzinnego) o chorobach
przewlekłych (np.: nadciśnienie tętnicze,
cukrzyca, padaczka, astma), alergiach na leki, stosowanych aktualnie
lekach.
5. Zgodę na zabieg w znieczuleniu miejscowym - kroplowym od lekarza
internisty (po weryfikacji
wyników powyższych badań).
6. Leki stosowane systematycznie np. insulinę, leki
przeciwastmatyczne, przeciwnadciśnieniowe.
Konieczne jest odstawienie leków zmniejszających krzepnięcie krwi
(np. Acenocumarol, Aspiryna, itp.)
na 2 - 3 dni przed
zabiegiem po konsultacji z własnym lekarzem.
Informacje dla osób po zabiegu
Każde oko goi się nieco inaczej, jednak większość pacjentów po
operacji obserwuje natychmiastową poprawę ostrości widzenia.
Pacjenci powracają do swoich codziennych obowiązków w ciągu jednego
do dwóch dni. Należy jednak przez okres 1-1,5 m-ca zachowywać
oszczędzający tryb życia
Wizyty kontrolne
1. 7-10 dni po opuszczeniu zakładu
2. 1 miesiąc po zabiegu
Wizyta kontrolna obejmuje ogólne badanie okulistyczne oraz badanie
ostrości wzroku. Wszystkie badania kontrolne, poza pierwszym, może
wykonać okulista w miejscu zamieszkania
Przeciwwskazania
W praktyce rzadko istnieją
przeciwwskazania do zabiegu usunięcia zaćmy związane z ogólnym
stanem zdrowia, ponieważ nie wymaga on znieczulenia ogólnego i
długiej rekonwalescencji, przeszkodą
nie jest też wiek pacjenta. Każdy pacjent przed planowanym zabiegiem
jest proszony o wykonanie kilku badań dodatkowych i konsultacji oraz poddawany szczegółowemu badaniu
okulistycznemu i konsultacji anestezjologicznej. Taki tryb
postępowania pozwala odpowiednio przygotować
pacjenta do operacji.
|
)
)